Home Assistant, Homey Pro czy SmartThings – którą centralę smart home wybrać?

Czujnik ruchu ma zapalać światło natychmiast, ogrzewanie powinno reagować na otwarte okno, a rolety zamykać się nawet podczas awarii internetu. O tym, czy takie scenariusze zadziałają, decyduje nie tylko wybór urządzeń, ale przede wszystkim centrala smart home i sposób komunikacji z akcesoriami. Home Assistant, Homey Pro i Samsung SmartThings różnią się łatwością konfiguracji, obsługiwanymi protokołami, możliwościami automatyzacji i zależnością od usług producenta. Co ważne, nie są to trzy identyczne urządzenia: Home Assistant jest oprogramowaniem instalowanym na wybranym sprzęcie, Homey Pro to kompletna centrala, a SmartThings to platforma współpracująca m.in. z hubami Aeotec.

Home Assistant, Homey Pro i SmartThings – dla kogo są te rozwiązania?

Home Assistant daje największą swobodę osobom, które chcą połączyć urządzenia różnych producentów i samodzielnie decydować o działaniu automatyki. System można zainstalować na minikomputerze, maszynie wirtualnej albo gotowej centrali Home Assistant Green. Ta ostatnia ma czterordzeniowy procesor 1,8 GHz, 4 GB RAM, 32 GB pamięci eMMC i gigabitowy Ethernet.

Przykład? W domu pracują przekaźniki Shelly, czujniki temperatury Zigbee i licznik energii obsługujący Modbus TCP. Home Assistant może odczytywać ich dane lokalnie i uruchamiać automatyzacje bez pośrednictwa chmury, o ile konkretne urządzenia oraz integracje udostępniają takie połączenie. Można ustawić ograniczanie wybranych odbiorników po przekroczeniu określonego poboru mocy albo sterować ogrzewaniem na podstawie temperatury w kilku pokojach.

Minusem jest odpowiedzialność za utrzymanie systemu. Aktualizacje integracji, kopie zapasowe i diagnozowanie problemów pozostają po stronie użytkownika. Część konfiguracji wykonuje się wygodnie w interfejsie graficznym, ale nietypowe przypadki nadal wymagają czytania dokumentacji, a czasem pracy z YAML. Home Assistant ma sens przy rozbudowanej instalacji i potrzebie kontroli nad danymi. Do sterowania trzema żarówkami jest zwykle rozwiązaniem na wyrost.

Homey Pro (2026) stawia na wygodę bez rezygnowania z zaawansowanych funkcji. Centrala ma czterordzeniowy procesor 1,5 GHz, 4 GB RAM i 8 GB pamięci eMMC. Wersja z 2026 roku podwoiła ilość RAM względem Homey Pro (2023), zachowując tę samą generację modułów komunikacyjnych.

Największą zaletą jest Flow i Advanced Flow, czyli wizualne tworzenie automatyzacji. Przykładowo otwarcie drzwi po zachodzie słońca może włączyć oświetlenie w przedpokoju, a po kilku minutach je wyłączyć, jeśli nie wykryto dalszej aktywności. Taki scenariusz da się przygotować bez pisania kodu, korzystając z warunków i akcji dostępnych dla podłączonych urządzeń.

Homey Pro jest rozsądnym wyborem do domu z wieloma markami sprzętu, którego właściciel nie chce regularnie zajmować się administracją serwera. Trzeba jednak sprawdzić aplikację obsługującą konkretny model urządzenia. Sama obecność marki w katalogu Homey nie oznacza, że wszystkie funkcje jej produktów będą dostępne.

Samsung SmartThings najlepiej pasuje do osób, które używają sprzętu Samsunga i oczekują prostego sterowania z jednej aplikacji. SmartThings może obsługiwać kompatybilne telewizory, urządzenia AGD oraz akcesoria innych producentów. Do części urządzeń Wi-Fi nie potrzeba osobnej centrali, natomiast czujniki Zigbee lub urządzenia Matter over Thread wymagają odpowiedniego huba.

W mieszkaniu z telewizorem Samsung, kompatybilnym klimatyzatorem i kilkoma czujnikami można skonfigurować rutynę wyłączającą wybrane urządzenia przy wyjściu z domu. Interfejs jest przystępny, a podstawowe scenariusze nie wymagają znajomości programowania.

Ograniczeniem pozostaje mniejsza swoboda tworzenia nietypowych integracji. Jeżeli priorytetem jest obsługa własnych skryptów, rozbudowane zależności między czujnikami albo wykorzystanie lokalnych interfejsów przemysłowych, Home Assistant zapewnia większe możliwości. SmartThings wygrywa przede wszystkim prostotą codziennego użytkowania, pod warunkiem zgodności urządzeń.

Protokoły, kompatybilność i automatyzacje – co naprawdę działa lokalnie?

Obietnica obsługi Zigbee, Thread czy Matter nie wystarcza do oceny centrali. Trzeba ustalić, jakie moduły komunikacyjne ma sprzęt, czy obsługuje konkretny model czujnika oraz gdzie wykonywana jest automatyzacja.

Różnice sprzętowe są wyraźne:

• Home Assistant Green nie ma wbudowanego radia Zigbee ani Z-Wave. Do Zigbee można podłączyć adapter Home Assistant Connect ZBT-2. Urządzenie obsługuje Zigbee 3.0 lub Thread, ale pracuje jako koordynator tylko jednej z tych sieci naraz. Do równoczesnej obsługi obu potrzebne są oddzielne interfejsy albo istniejący router brzegowy Thread. Z-Wave wymaga dodatkowego kontrolera, np. Connect ZWA-2.
• Homey Pro (2026) ma wbudowane Zigbee 3.0, Z-Wave serii 700, Thread Border Router, Bluetooth LE 5.0, Wi-Fi 2,4/5 GHz, nadajnik i odbiornik 433 MHz oraz podczerwień. Obsługuje również Matter. Ethernet wymaga osobnego adaptera. To wygodne przy mieszanej instalacji, choć nie oznacza automatycznej zgodności ze wszystkimi urządzeniami korzystającymi z tych technologii.
• SmartThings z Aeotec Smart Home Hub 2 (V4) obsługuje Zigbee 3.0, Thread, Matter, Ethernet i Wi-Fi, ale nie ma Z-Wave. To istotna różnica wobec starszego Aeotec Smart Home Hub (V3), który Z-Wave obsługuje. Przy urządzeniach Fibaro lub Aeotec działających w Z-Wave należy wybrać odpowiedni model centrali i europejską wersję radiową.

Dodatkowo Matter nie jest zamiennikiem Zigbee ani Thread. To standard współpracy urządzeń, który może korzystać z Wi-Fi, Ethernetu lub Thread. Sprzęt Matter over Thread potrzebuje routera brzegowego Thread, natomiast urządzenie Matter over Wi-Fi nie wymaga radia Thread. Certyfikat Matter również nie gwarantuje udostępnienia każdej zaawansowanej funkcji urządzenia w wybranej aplikacji.

Dużo ważniejsza od liczby obsługiwanych standardów jest praca bez internetu. Wyobraźmy sobie czujnik ruchu Zigbee, który ma włączać lampę na schodach. W Home Assistant taka automatyzacja może być wykonywana całkowicie lokalnie, jeśli czujnik i oświetlenie są podłączone przez lokalne integracje. Podobnie działa Homey Pro, gdy wszystkie elementy Flow komunikują się lokalnie. Awaria połączenia z operatorem internetu nie powinna wtedy zatrzymać oświetlenia.

W SmartThings sytuacja jest bardziej złożona. Technologia SmartThings Edge pozwala uruchamiać odpowiednie sterowniki urządzeń bezpośrednio na hubie. Automatyzacje mogą wykonywać się lokalnie, ale tylko wtedy, gdy wszystkie wykorzystane urządzenia, ich funkcje i warunki procedury obsługują lokalne wykonanie. Dodanie usługi wymagającej chmury może przenieść realizację całej procedury do SmartThings Cloud.

Ważną zmianę Samsung opisał 5 listopada 2026 roku. SmartThings Local Control umożliwia aplikacji mobilnej bezpośrednią komunikację z obsługiwanym hubem przez domową sieć. Funkcja działa automatycznie z aktualną aplikacją, kiedy telefon i centrala znajdują się w tej samej sieci. Obejmuje m.in. Aeotec Smart Home Hub 2, SmartThings Hub z 2018 roku i SmartThings Station, a także wybrane urządzenia Samsunga z wbudowaną funkcją huba.

Trzeba jednak odróżnić dwie rzeczy: lokalne sterowanie z telefonu oznacza pominięcie chmury podczas wysyłania polecenia, natomiast lokalne wykonywanie automatyzacji oznacza, że hub sam przetwarza warunki i uruchamia działania. Jedno nie gwarantuje drugiego. Urządzenia komunikujące się wyłącznie przez chmurę producenta nadal potrzebują internetu.

Najprostszy test przed rozbudową instalacji polega na skonfigurowaniu czujnika i lampy, a następnie odłączeniu od routera wyłącznie dostępu do internetu, przy zachowaniu działającej sieci LAN i Wi-Fi. Jeśli automatyzacja przestaje działać, trzeba sprawdzić sterownik, integrację i wszystkie warunki procedury. To szczególnie istotne przy ogrzewaniu, oświetleniu komunikacyjnym i sterowaniu zaworami. Automatyka konsumencka nie powinna być jedynym zabezpieczeniem przeciw zalaniu czy przegrzaniu.

Koszty, abonamenty i zależność od producenta – ile naprawdę zapłacisz?

Porównanie cen wymaga rozdzielenia oprogramowania, centrali i dodatkowych modułów. Poniższe kwoty odnoszą się do 8 listopada 2026 roku. Ceny w euro dotyczą europejskich cenników producentów, a kwoty w złotych – polskiego handlu.

Home Assistant jest darmowym oprogramowaniem open source. Można go uruchomić na posiadanym komputerze działającym przez całą dobę albo kupić Home Assistant Green. Sugerowana cena europejska Green to 179 euro, a adaptera Connect ZBT-2 – 45 euro. Razem daje to 224 euro za centralę z obsługą Zigbee. W polskich ofertach sam Home Assistant Green spotyka się w granicach około 900–1000 zł, a ZBT-2 kosztuje przykładowo około 290 zł.

Nie należy traktować tego zestawu jako pełnego odpowiednika Homey Pro, ponieważ brakuje w nim m.in. Z-Wave, podczerwieni i 433 MHz. Przy większej liczbie protokołów koszt rozbudowy rośnie.

Płatny Home Assistant Cloud od Nabu Casa jest opcjonalny. W Unii Europejskiej abonament wynosi 7,50 euro miesięcznie lub 75 euro rocznie i ułatwia m.in. zdalny dostęp oraz integrację z asystentami głosowymi. Bez tej subskrypcji lokalne automatyzacje nadal działają. Zdalny dostęp można skonfigurować samodzielnie, np. przez VPN, ale wymaga to dodatkowej konfiguracji i utrzymania.

Homey Pro (2026) kosztuje oficjalnie 449 euro w Europie od 1 czerwca 2026 roku. Wcześniej cena wynosiła 399 euro. Do tego można doliczyć 29 euro za adapter Ethernet, jeśli centrala ma być podłączona przewodowo.

Flow, Advanced Flow, zdalny dostęp i podstawowe usługi Homey Pro są uwzględnione w cenie. Nie trzeba wykupywać abonamentu Homey Cloud, ponieważ jest to odrębna oferta. Płatne są natomiast opcjonalne automatyczne kopie zapasowe Homey Pro Backups: 10 euro za rok w przedpłacie albo 0,99 euro miesięcznie po okresie próbnym. Ręczną kopię lokalną można wykonać bez abonamentu.

Wyższy koszt zakupu Homey Pro ma uzasadnienie, gdy użytkownik faktycznie wykorzysta kilka wbudowanych interfejsów radiowych i chce uniknąć dobierania adapterów. Jeśli wszystkie urządzenia działają przez Zigbee i Wi-Fi, dopłata do pozostałych technologii może nie mieć sensu.

SmartThings ma najniższy próg cenowy spośród porównywanych rozwiązań ze sprzętowym hubem. Aeotec Smart Home Hub 2 kosztuje w polskich ofertach około 450–500 zł, przykładowo 489 zł. Sama aplikacja SmartThings oraz tworzenie standardowych scen i rutyn pozostają bezpłatne.

Nie oznacza to jednak pełnej niezależności od Samsunga. Konto użytkownika, część usług zdalnych oraz integracje chmurowe pozostają związane z infrastrukturą producenta. Dodatkowo od 4 listopada 2026 roku Samsung wprowadził płatne plany dostępu do chmurowego SmartThings API dla twórców zewnętrznych aplikacji korzystających z OAuth. Już zainstalowane integracje objęto okresem przejściowym do 15 grudnia 2026 roku. Nie jest to opłata za zwykłe rutyny w aplikacji SmartThings, ale ma znaczenie przy łączeniu platformy z własnymi skryptami i zewnętrznymi systemami automatyki.

Ryzyko uzależnienia od producenta wygląda inaczej w każdym przypadku. Home Assistant pozwala zachować większą kontrolę nad konfiguracją i danymi, ale wymaga samodzielnego utrzymania. Homey Pro ogranicza pracę administracyjną, lecz integracje zależą od aplikacji i aktualizacji w ekosystemie Homey. SmartThings oferuje wygodną obsługę, jednak zmiany usług Samsunga i zasad API mogą wpływać na zewnętrzne połączenia.

Przykład praktyczny: jeśli dom ma kilkanaście czujników Zigbee i zamierzasz w przyszłości przenieść automatykę do innego systemu, wybór urządzeń działających bez chmury producenta ograniczy problem. Nadal może być konieczne ponowne parowanie czujników i odtworzenie reguł, ale nie trzeba wymieniać całej instalacji. Dlatego urządzenia korzystające ze standardowych protokołów i lokalnych interfejsów są bezpieczniejszym zakupem niż akcesoria wymagające jednego, zamkniętego serwera.

FAQ – najczęstsze pytania

Która centrala jest najlepsza dla początkujących?
SmartThings będzie najprostszy przy kilku zgodnych urządzeniach, szczególnie marki Samsung. Homey Pro oferuje większe możliwości automatyzacji bez skomplikowanej konfiguracji. Home Assistant Green jest łatwiejszy w uruchomieniu niż samodzielny serwer, ale wymaga więcej wiedzy podczas rozbudowy.

Czy Home Assistant, Homey Pro i SmartThings działają bez internetu?
Tak, w zakresie obsługiwanych lokalnie urządzeń i automatyzacji. W Home Assistant i Homey Pro zależy to od sposobu integracji, a w SmartThings dodatkowo od zgodności sterowników Edge i warunków procedury. Usługi zależne od chmury nie będą działały offline.

Czy SmartThings wymaga osobnej centrali?
Nie do wszystkich urządzeń. Kompatybilnym sprzętem Wi-Fi można sterować bez dodatkowego huba. Do Zigbee i Thread potrzebny jest odpowiedni hub, którym może być osobne urządzenie Aeotec albo wybrany sprzęt Samsunga z wbudowaną funkcją centrali.

Czy Homey Pro (2026) różni się istotnie od modelu 2023?
Najważniejszą zmianą jest zwiększenie RAM z 2 do 4 GB. Procesor, pamięć masowa i zestaw protokołów pozostają zasadniczo takie same. Obie wersje mają deklarowane wsparcie programowe co najmniej do czerwca 2031 roku.

Od czego zacząć wybór centrali?
Najpierw spisz modele pięciu najważniejszych urządzeń, ich protokoły i wymagane funkcje. Sprawdź zgodność z konkretną centralą i ustal, które automatyzacje muszą działać bez internetu. Wybierz SmartThings, jeśli priorytetem są prostota i niski koszt przy zgodnych urządzeniach; Homey Pro, gdy potrzebujesz wielu protokołów bez samodzielnego utrzymania systemu; Home Assistant, jeśli planujesz nietypowe integracje i chcesz mieć największą kontrolę nad instalacją. Nie kupuj centrali wyłącznie na podstawie liczby obsługiwanych marek – najpierw potwierdź obsługę urządzenia, które będzie wykonywać najważniejszą automatyzację w domu.